Ceramide (ceramides)

"Lactic acid particularly the L-isomer stimulates ceramide synthesis leading to higher SC ceramide levels which result in superior lipid barrier and effective resistance against xerosis."

Lactic acid, nhất là dạng L, kích thích tổng hợp ceramide, làm tăng lượng ceramide trong lớp sừng, cho hàng rào lipid tốt hơn và chống khô da hiệu quả.

Sethi và cộng sự, Indian Journal of Dermatology, 2016, PMID 27293248

Một số chất cấu trúc chỉ cần quanh mốc 1%. HA đã được giải thích ở mục 2.1: phân tử lớn ngậm nước trên bề mặt. Ceramide (1%) là thành phần chính của lớp lipid giữa các tế bào sừng:

"Ceramides, cholesterol and saturated fatty acids create a water-impermeable, protective structure to prevent water loss through the skin due to evaporation, and they make a barrier against the entry of microorganisms and external chemicals"

Ceramide, cholesterol và acid béo bão hòa tạo một cấu trúc bảo vệ không thấm nước, ngăn nước bay hơi qua da và ngăn vi sinh vật cùng hóa chất bên ngoài đi vào.

Kocsis và cộng sự, Pharmaceutics, 2022, DOI 10.3390/pharmaceutics14081689

Ceramide bôi lên da được ghép vào lớp lipid sẵn có để vá chỗ thiếu, nên không cần nhiều như chất khóa ẩm. Với ceramide, cách bào chế quyết định nhiều hơn con số nồng độ. Ceramide phải được hòa tan đúng quy trình (thường cần gia nhiệt) để xếp thành dạng phiến như lipid của da; nếu một phần kết lại thành tinh thể thì tác dụng mất:

"If only 10% of the ceramide mass in the formula are in the crystalline form, the beneficial effect is abrogated."

Chỉ cần 10% lượng ceramide trong công thức ở dạng tinh thể là tác dụng có lợi bị triệt tiêu.

Schild và cộng sự, International Journal of Cosmetic Science, 2024, PMID 39113291

Vì vậy, hai sản phẩm cùng ghi ceramide 1% chưa chắc làm việc như nhau. Dimethicone cũng có thể làm việc từ khoảng 1%, vì chỉ cần một màng mỏng.

"Topical niacinamide stabilizes the epidermal barrier function with increased protein and ceramide synthesis and keratinocyte differentiation, improving skin microrelief and attenuating fine wrinkles."

Niacinamide bôi ổn định chức năng hàng rào biểu bì nhờ tăng tổng hợp protein và ceramide, thúc đẩy biệt hóa tế bào sừng, cải thiện vi cấu trúc bề mặt da và làm mờ nếp nhăn nhỏ.

Cassiano và cộng sự, Dermatology and Therapy, 2022, PMID 35906506

• Mụn viêm, giữ phanh của da: ceramide, chất hút ẩm và chất khóa ẩm giữ hàng rào lành. Nhóm này không trị mụn trực tiếp, nhưng giúp da chịu được retinoid và benzoyl peroxide để dùng đủ đều.

• Hàng rào yếu và thần kinh cảm giác nhạy: ceramide, hyaluronic acid, panthenol, glycerin và petrolatum vá hàng rào; Palmitoyl Tripeptide-8 làm dịu tín hiệu viêm thần kinh.

Nếp nhăn hình thành qua sáu khâu. Tia UV và ô nhiễm tạo gốc tự do và tổn thương DNA (kem chống nắng, vitamin C, trà xanh, enzyme sửa DNA). Gốc tự do bật tín hiệu AP-1 làm tăng men MMP cắt collagen (tretinoin, trà xanh), và tế bào lão hóa tiết chất gây viêm (niacinamide). Nền trung bì mỏng dần vì collagen tạo mới giảm (retinoid, vitamin C, peptide tín hiệu, Copper Tripeptide-1, yếu tố tăng trưởng, glycolic acid, lactic acid, niacinamide) và sợi elastin thoái hóa (tretinoin, vitamin C, glycolic acid, lactic acid). Song song, thượng bì khô mỏng (niacinamide, ceramide, hyaluronic acid) và cơ co lặp lại hằn thành nếp (Acetyl Hexapeptide-8). Hyaluronic acid và silicone kem lót chỉ làm đầy và làm mịn bề mặt tạm thời.

Da khô hình thành qua năm khâu. Tác nhân như tuổi, trời lạnh hanh, nước nóng và chất tẩy rửa mạnh lấy đi nước và lipid của lớp sừng. Lớp sừng thiếu yếu tố giữ ẩm tự nhiên (chất hút ẩm), thiếu lipid gian bào và có vỏ tế bào sừng non (ceramide, niacinamide, lactic acid, urea), nước thoát ra nhiều (chất khóa ẩm và chất làm mềm), rồi tế bào sừng bong không đều và đóng thành vảy. Ở khâu cuối, độ ngậm nước quyết định men cắt mối nối giữa các tế bào sừng có làm việc được không (Haftek, Cell and Tissue Research, 2015, PMID 25378284), nên glycerin cũng giúp bong vảy, bên cạnh urea liều cao, ammonium lactate và các AHA (Rawlings và cộng sự, Archives of Dermatological Research, 1995, PMID 7625857).

Định nghĩa này kéo theo một hệ quả dễ gây bất ngờ: chất đặc trị không chỉ nằm trong serum đặc trị. Kem chống nắng chứa chất chống nắng vật lý hoặc chống nắng hóa học, là những chất được dùng cho nếp nhăn và đỏ da, nên chúng nằm trong danh mục. Kem dưỡng ẩm thường chứa glycerin, petrolatum hay ceramide, là những chất được dùng cho da khô, nên chúng cũng nằm trong danh mục.

• RET1 chứa Retinol 1%, Niacinamide (vitamin B3) 5% và HA 100k Dalton (Hyaluronic Acid có khối lượng phân tử 100.000 Dalton). Niacinamide, tức vitamin B3, tăng khả năng dung nạp retinol và kích thích tổng hợp ceramide, một lipid của hàng rào da.

• Niacinamide, tức vitamin B3, bắt đầu sau khi da ổn định ba đến bốn tuần liên tục, thường ở tháng sáu đến chín. Nguồn đặt bước này sau HA để củng cố ceramide, giảm thâm sau viêm và điều tiết bã nhờn.

Retinoid là nhóm dẫn xuất vitamin A dùng trong chăm sóc da. Khả năng dung nạp và duy trì sử dụng là giới hạn cốt lõi của nhóm này: viêm da do retinoid, khô và đỏ cần lịch tăng liều cùng hỗ trợ hàng rào. Nguồn đặt kem dưỡng ưu thế ceramide trong vai trò tạo nền dung nạp.