Đỏ da
Đỏ da hình thành qua năm bước: tác nhân khởi phát, hàng rào yếu và thần kinh nhạy, viêm bẩm sinh, mạch máu phản ứng, rồi màu đỏ hiện trên bề mặt.
Vấn đề da trong Atlas: Đỏ da / Giãn mạch máu / Thâm đỏ sau mụn
ChấtDelphi bình chọn cho vấn đề da này; chữ đậm là chất đạt đồng thuận cho vấn đề da này.
ChấtĐặt theo cơ chế, Delphi không bình chọn cho vấn đề da này.
TNNguồn nói thẳng tiến trình này hóa giải mắt xích.
TNTiến trình có thật, nối vào mắt xích theo cơ chế.
Da không tự chữa được: chỗ của chất đặc trị hoặc kỹ thuật.
Bước 1
Tác nhân khởi phát
Nắng, nhiệt, đồ cay, rượu, mỹ phẩm kích ứng và ve Demodex châm ngòi cho đợt đỏ.
1aTia UV, nhiệt
1bVe Demodex
Chưa có nguồn đo riêng việc miễn dịch giữ mật độ ve.
1cMụn viêm (nguồn của thâm đỏ)
Xem trang Mụn viêm.
Xem trang Mụn viêm.
Bước 2
Hàng rào yếu, thần kinh nhạy
Hàng rào hở để tác nhân lọt vào; đầu dây thần kinh cảm giác phản ứng quá mức gây nóng rát và đỏ bừng.
2aHàng rào da
2bThần kinh cảm giác nhạy
Chưa có tiến trình tự chữa riêng được ghi nhận cho đầu dây thần kinh nhạy.
Bước 3
Viêm bẩm sinh
Men KLK5 cắt cathelicidin thành LL-37; LL-37 kéo bạch cầu sinh gốc oxy hóa, kích hoạt tế bào mast và làm mạch giãn, tăng sinh.
3aCathelicidin, KLK5, gốc oxy hóa
Bước 4
Mạch máu phản ứng
Mạch máu giãn từng đợt (đỏ bừng, chưa có chất bôi tác động), rồi giãn kéo dài thành đỏ nền và tăng sinh thành tia mạch.
4aMạch máu giãn, đỏ nền dai dẳng
Brimonidine và oxymetazoline co mạch tạm khoảng 12 giờ; có thể đỏ dội lại khi hết tác dụng.
Đỏ nền dai dẳng là lúc nguồn kích thích chưa tắt.
4bTia mạch (mao mạch giãn cố định)
Retinaldehyde 0,05% bôi mỗi tối: đỏ và tia mạch giảm sau 5–6 tháng (nghiên cứu mở).
Chưa có tiến trình tự chữa nào làm mao mạch giãn cố định tự co lại.
4cThâm đỏ sau mụn
Azelaic acid 15%: thâm đỏ sau mụn giảm ở tuần 8–12 so với giả dược.
Thâm đỏ sau mụn tự nhạt dần, khác sẹo.
Bước 5
Màu đỏ trên bề mặt
Phần đỏ còn lại có thể che bằng màu bổ túc trong ngày.
5aMàu đỏ nhìn thấy
Đây là màu nhìn thấy trên bề mặt, không phải một tổn thương riêng.
Da tự chữa mạnh ở hàng rào và ở viêm. Phần mạch máu chia làm hai: mạch giãn do viêm tự thu lại khi viêm đã tắt, còn tia mạch đã giãn cố định và đầu dây thần kinh nhạy thì chưa có tiến trình tự chữa nào.
Nguồn của chuỗi hình thành
- Wang và Zhou, Frontiers in Immunology, 2025, PMID 41646975
- Vienne và cộng sự, Dermatology, 1999, PMID 10473962
- Routt và Levitt, Journal of the American Academy of Dermatology, 2014, PMID 24438976
- Tu và cộng sự, Frontiers in Immunology, 2024, PMID 39136023
- Sticchi và cộng sự, Therapeutic Advances in Chronic Disease, 2025, PMID 40453533
- Shucheng và cộng sự, Dermatology and Therapy, 2024, PMID 38734843
Nguồn của từng tiến trình tự chữa: Vấn đề da theo tiến trình.