Da mỏng · Mất đàn hồi

Nếp nhăn và lão hóa

Nếp nhăn hình thành khi tác nhân bên ngoài tạo gốc tự do và tổn thương DNA, tín hiệu phá hủy làm men MMP cắt collagen và nền trung bì mỏng dần; song song, thượng bì khô mỏng và cơ co lặp lại hằn thành nếp.

Dược sĩ Thu Huyền - Chủ thương hiệu mỹ phẩm Frigate · cập nhật 25/10/2026

Vấn đề da trong Atlas: Nếp nhăn và lão hóa

Chất đặc trị

ChấtDelphi bình chọn cho vấn đề da này; chữ đậm là chất đạt đồng thuận cho vấn đề da này.

ChấtĐặt theo cơ chế, Delphi không bình chọn cho vấn đề da này.

Da tự chữa

TNNguồn nói thẳng tiến trình này hóa giải mắt xích.

TNTiến trình có thật, nối vào mắt xích theo cơ chế.

Chưa cóDa không tự chữa được: chỗ của chất đặc trị hoặc kỹ thuật.

Bước 1

Tác nhân và tổn thương phân tử

Tia UV và ô nhiễm tạo gốc tự do và làm hỏng DNA của tế bào da.

1aTia UV và ánh sáng

Chất đặc trị

2Chống nắng vật lý· dải cao13Chống nắng hóa học· quanh mốc 1%

Da tự chữa

TN5 · Sửa DNATN6 · Chống oxy hóa nội sinh

1bGốc tự do

Chất đặc trị

9Vitamin C (mọi dạng)· dải cao44Trà xanh· dải cao

Da tự chữa

TN6 · Chống oxy hóa nội sinh

1cTổn thương DNA

Chất đặc trị

46Enzyme sửa DNA· dải thấp

Da tự chữa

TN5 · Sửa DNA

Bước 2

Tín hiệu phá nền

Gốc tự do bật tín hiệu AP-1 và viêm, làm tăng men MMP cắt collagen.

2aMen MMP cắt collagen

Chất đặc trị

3Retinoid (tretinoin)· dải thấp44Trà xanh· dải cao

Da tự chữa

TN9 · Chất nền trung bì tự tái tạo

Da tự đắp lại phần bị cắt, nhưng không hoàn hảo.

2bViêm nền do tế bào lão hóa

Chất đặc trị

20Niacinamide· dải cao

Số đo từ công thức phối niacinamide với hyaluronic acid.

Da tự chữa

TN10 · Dọn tế bào lão hóaTN7 · Viêm tự kết thúc

Bước 3

Nền trung bì mỏng dần

Collagen bị cắt mà phần bù lại cũng giảm, sợi elastin thoái hóa, nền trung bì mất độ dày.

3aCollagen tạo mới giảm

Chất đặc trị

3Retinoid (tretinoin, adapalene, tazarotene, retinaldehyde, retinol, retinyl ester, hydroxypinacolone retinoate)· 9Vitamin C (mọi dạng)· dải cao29aPalmitoyl pentapeptide-4· dải thấp29fCopper tripeptide-1· dải thấp32Yếu tố tăng trưởng· dải thấp7Glycolic acid· dải cao30Lactic acid· dải cao20Niacinamide· dải caoB4TCA, peel tại spa

Da tự chữa

TN9 · Chất nền trung bì tự tái tạo

Tiến trình còn chạy nhưng yếu dần theo tuổi.

3bSợi elastin thoái hóa

Chất đặc trị

3Retinoid (tretinoin)· dải thấp9Vitamin C (mọi dạng)· dải cao7Glycolic acid· dải cao30Lactic acid· dải cao

Da tự chữa

TN9 · Chất nền trung bì tự tái tạo

Elastin người lớn gần như không được tạo mới.

Bước 4

Thượng bì khô, mỏng

Thượng bì mỏng và thiếu nước làm hằn các nếp nhăn nhỏ.

4aHàng rào và độ ẩm thượng bì

Chất đặc trị

20Niacinamide· dải cao15Ceramide· quanh mốc 1%16Hyaluronic acid· quanh mốc 1%29bAcetyl hexapeptide-8· dải thấp

Da tự chữa

TN2 · Hàng rào tự sửaTN3 · Lớp sừng tự tạo chất giữ ẩmTN4 · Thượng bì tự thay mới và bong vảy

Bước 5

Cơ co lặp lại

Cơ mặt co nhiều lần hằn thành nếp nhăn động.

5aTín hiệu co cơ

Chất đặc trị

29bAcetyl hexapeptide-8· dải thấp

Da tự chữa

Chưa có tiến trình tự chữa

Không có tiến trình tự chữa cho nếp do cơ co lặp lại.

Bước 6

Hiện trên bề mặt

Một số chất chỉ làm đầy và làm mịn bề mặt tạm thời.

6aNếp hiện trên bề mặt

Chất đặc trị

16Hyaluronic acid· quanh mốc 1%34Silicone kem lót· dải cao

Da tự chữa

Chưa có tiến trình tự chữa

Đây là hình thái trên bề mặt, không phải một tổn thương riêng.

Da tự chữa tốt tổn thương phân tử (DNA, gốc tự do) và tự đắp lại collagen, nhưng phần đắp lại không hoàn hảo và yếu dần theo tuổi. Elastin gần như không được tạo mới, còn nếp do cơ co lặp lại thì không có tiến trình tự chữa.

Nguồn của chuỗi hình thành

Shin và cộng sự, International Journal of Molecular Sciences, 2019, PMID 31036793
Shin và cộng sự, Frontiers in Physiology, 2023, PMID 37234413
Narda và cộng sự, Journal of Cosmetic Dermatology, 2021, PMID 32583600
Bogdanowicz và cộng sự, Scientific Reports, 2024, PMID 39009698
Ditre và cộng sự, Journal of the American Academy of Dermatology, 1996, PMID 8642081
Haftek và cộng sự, Experimental Dermatology, 2008, PMID 18503551

Nguồn của từng tiến trình tự chữa: Vấn đề da theo tiến trình.