Mụn ẩn
Mụn ẩn là cán cân thứ nhất của mụn: vật liệu dồn vào nang nhiều hơn khả năng thoát ra thì cổ nang bị bít thành vi nhân mụn, rồi lộ ra thành nhân mụn kín hoặc nhân mụn hở.
Vấn đề da trong Atlas: Mụn ẩn / Mụn viêm
ChấtDelphi bình chọn cho vấn đề da này; chữ đậm là chất đạt đồng thuận cho vấn đề da này.
ChấtĐặt theo cơ chế, Delphi không bình chọn cho vấn đề da này.
TNNguồn nói thẳng tiến trình này hóa giải mắt xích.
TNTiến trình có thật, nối vào mắt xích theo cơ chế.
Da không tự chữa được: chỗ của chất đặc trị hoặc kỹ thuật.
Bước 1
Vật liệu dồn vào nang
Bã nhờn tiết nhiều và bã bị oxy hóa thành squalene peroxide là vật liệu tạo nút bít.
1aBã nhờn tiết nhiều (hormone nam, IGF-1)
Nang có nốt tự lui thì tuyến bã của nang đó ngừng tiết; lượng bã chung của da vẫn do nội tiết quyết định.
1bBã bị oxy hóa (squalene peroxide)
Sodium ascorbyl phosphate giảm tới 40% oxy hóa bã do UVA trên người.
Bước 2
Đường thoát hẹp lại
Cổ nang sừng hóa dày và bong không đều làm hẹp lối ra; vật liệu kẹt lại thành vi nhân mụn.
2aTăng sừng hóa, bong sừng không đều ở cổ nang
Cổ nang bong đều thì vật liệu không kẹt lại.
Bước 3
Nút bít lộ thành nhân mụn
Vi nhân mụn chưa nhìn thấy; khi lớn lên nó thành nhân mụn kín (đầu trắng) hoặc nhân mụn hở (đầu đen).
3aNhân mụn kín và nhân mụn hở
Chất làm bong sừng và retinoid làm lỏng nút bít có sẵn, không chỉ ngăn nút mới.
Nhân mụn có thể tự lui khi tuyến bã của nang ngừng tiết.
Mụn ẩn có tự chữa ở cổ nang, nơi tế bào sừng tự bong đều, và ở mức từng nang, nơi tuyến bã của nang có nốt tự lui ngừng tiết. Lượng bã chung của da không có tiến trình tự hạ, nên phần đó dựa vào chất đặc trị.
Nguồn của chuỗi hình thành
- Dainichi và Iwata, Frontiers in Immunology, 2023, PMID 37841246
- Oliveira và cộng sự, Molecules, 2025, PMID 41471710
- Condrò và cộng sự, Pharmaceuticals, 2023, PMID 38139830
- Klock và cộng sự, International Journal of Cosmetic Science, 2005, PMID 18492184
- Do và cộng sự, Journal of the American Academy of Dermatology, 2008, PMID 18249468
Nguồn của từng tiến trình tự chữa: Vấn đề da theo tiến trình.
